ثبت برند

اولین مرحله ثبت برند در ایران تعیین و انتخاب یک نام است. اهمیت این مرحله از این جهت است که قرار است شما سال‌ها با این عنوان و نشان تجاری فعالیت داشته باشید و خود را به دیگران معرفی کنید. نامی که انتخاب می‌کنید، هویت برند شما را شکل می‌دهد و تأثیر مستقیمی بر موفقیت آن دارد. برای انتخاب یک نام تجاری مناسب، باید به عواملی چون معنی و مفهوم نام، اصالت و خاص بودن آن، کوتاه و ماندگار بودن، قابلیت ثبت بین‌المللی و هماهنگی با طراحی لوگو توجه کنید. در تعیین نام برند، نیاز است تا از نام‌هایی استفاده کنید که محدودیتی برای ثبت آن‌ها وجود نداشته باشد. منظور از محدودیت یکی از موارد زیر است:

شما پس از تعیین نام برند و اطمینان از اینکه عنوان مورد نظر شما مغایرتی با قوانین حاکم بر کشور ندارد، نیاز است تا جهت اطلاع از اینکه آیا نام مورد نظر شما قبلاً ثبت شده است یا خیر، نسبت به استعلام آن اقدام کنید. در واقع شما با استعلام برند، متوجه خواهید شد که آیا این نام قبلاً توسط فرد یا مجموعه‌هایی دیگر ثبت شده است یا خیر. این کار را می‌توانید از طریق سامانه جستجو در پرونده های علائم تجاری به صورت کاملا رایگان انجام دهید. پس از اینکه از طریق استعلام برند اطمینان یافتید که امکان ثبت نشان تجاری مورد نظر وجود دارد، نیاز است تا مدارک لازم مورد نیاز برای ثبت برند را تکمیل کنید.

پس از استعلام و اطمینان از اصالت نام و لوگو، نوبت به تکمیل فرم‌های درخواست ثبت برند می‌رسد. در این مرحله باید اطلاعات دقیق و کاملی از جمله نام تجاری، لوگو، نوع کالا یا خدماتی که برند شما به آن اختصاص دارد و همچنین اطلاعات شخصی یا حقوقی خود را به صورت صحیح در فرم وارد کنید. توجه داشته باشید که کوچک‌ترین اشتباهی در این فرم‌ها می‌تواند منجر به رد درخواست ثبت برند شود. بنابراین، بسیار مهم است که در تکمیل فرم‌ها دقت کافی داشته باشید و از صحت اطلاعات ارائه‌شده اطمینان حاصل کنید. همچنین باید طبقه‌بندی کالاها و خدمات خود را به دقت انتخاب کرده و مدارک مورد نیاز را به صورت کامل ضمیمه کنید.

مدارک ثبت برند تجاری در ایران (علائم تجاری) با توجه به موارد زیر، می‌تواند تفاوت‌هایی داشته باشند:

• شخصیت درخواست‌دهنده حقوقی است (درخواست‌دهنده یک شرکت است)
• شخصیت درخواست‌دهنده حقیقی است ( درخواست‌دهنده یک شخص است)
• نشان تجاری فارسی است
• نشان تجاری لاتین است

همانطور که اشاره شد، هر یک از موارد فوق باعث می‌شود تا تفاوت‌هایی در نوع مدارک مورد نیاز برای ثبت برند به وجود آید. اما برای اینکار چه شخص حقیقی باشید چه حقوقی، به برخی مدارک مشخص نیاز خواهید داشت. این مدارک شامل کپی شناسنامه و کارت ملی، مجوز فعالیت کسب‌وکار (مانند جواز تاسیس یا پروانه بهره‌برداری) و در صورت وجود، کارت بازرگانی است. اگر شرکت هستید، کپی روزنامه تاسیس و آخرین تغییرات شرکت نیز الزامی است. توجه داشته باشید که تمام مدارک باید به روز باشند و در صورت استفاده از حروف لاتین، کپی کارت بازرگانی نیز ارائه شود. در ادامه با توجه به هریک از موارد فوق، مدارک مورد نیاز را معرفی خواهیم کرد.

پس از تکمیل مدارک لازم جهت ثبت برند، نیاز است تا تمامی مدارک را در وب‌سایت مرکز مالکیت معنوی بارگذاری کنید اما قبل از بارگذاری مدارک، نیاز است تا ابتدا در وب‌سایت ثبت‌نام کرده و حساب کاربری خود را تایید کنید. برای تایید حساب کاربری خود در این وب‌سایت، نیاز است تا نسبت به دریافت گواهی امضا از دفاتر اسناد رسمی اقدام کنید. پس از اینکه گواهی امضا را دریافت کردید و حساب کاربری شما در وب‌سایت مرکز مالکیت معنوی تایید شد، می‌توانید مدارک مورد نیاز را بارگذاری کنید.

پس از بارگذاری مدارک، بین ۱۰ تا ۳۰ روز طول می‌کشد تا کارشناسان پس از بررسی، نتیجه را اعلام کنند. فرآیند بررسی اظهارنامه ثبت برند به صورت الکترونیکی و بر اساس اولویت زمانی انجام می‌شود. به عبارت دیگر، ترتیب بررسی پرونده‌ها به ترتیب ثبت آن‌ها در سامانه اداره مالکیت صنعتی است و حضور فیزیکی متقاضی هیچ تاثیری بر سرعت این فرآیند ندارد.

پس از اتمام مراحل اولیه و ارسال مدارک، شما یک کد رهگیری دریافت خواهید کرد که با استفاده از آن می‌توانید وضعیت پرونده خود را به صورت آنلاین پیگیری کنید. اگر مدارک شما توسط کارشناس مربوطه تایید شود، دو نسخه قرارداد به آدرس شما ارسال خواهد شد. شما موظف هستید هر دو نسخه این قرارداد را امضا کرده و یک نسخه از آن را به همراه مدارک برابر اصل شده (مانند کپی برابر اصل شناسنامه، کارت ملی و سایر مدارک) و فیش واریزی هزینه‌های ثبت به آدرس مرکز مالکیت فکری ارسال کنید.

پس از دریافت مدارک شما توسط اداره مالکیت معنوی، مراحل رسمی ثبت برند آغاز می‌شود. یعنی پس از ثبت اظهارنامه، ارسال مدارک کامل و امضا قرارداد، اداره مالکیت معنوی وارد مرحله بررسی پرونده می‌شود. کارشناسان اداره، آن را از نظر تطابق با قوانین و مقررات موجود و همچنین وجود یا عدم وجود برندهای مشابه بررسی می‌کنند. این فرآیند بین ۴۵ تا ۱۲۰ روز طول می‌کشد و در آن، تطابق نام و لوگو با قوانین و مقررات و همچنین بررسی وجود هرگونه شباهت با برندهای ثبت شده انجام می‌شود.

در پایان این بررسی، یکی از سه حالت زیر رخ می‌دهد: ۱) تایید کامل پرونده و صدور آگهی ثبت ۲) اعلام نقص در مدارک و نیاز به رفع آن‌ها و ۳) رد کامل درخواست به دلیل مشکلات اساسی. در اصل پس از ثبت اظهارنامه، در صورتی که برند درخواستی مشکلی نداشته باشد، اجازه انتشار آگهی ثبت صادر می‌شود. اما اگر در مدارک یا محتوای اظهارنامه نقصی وجود داشته باشد، متقاضی با ابلاغیه‌ای از سوی اداره مطلع شده و فرصتی برای رفع نقص خواهد داشت. دلایل رد به صورت جزئی به شما اعلام می‌شود تا بتوانید نسبت به رفع مشکلات و ارسال مجدد مدارک اقدام کنید.

چنانچه پس از طی کردن گام‌های اولیه، در ثبت برند یا ثبت نشان تجاری شما مانعی از سوی کارشناسان اعلام نشود، درخواست شما مبنی بر ثبت برند به روزنامه رسمی ارسال می‌شود و شما پس از پرداخت هزینه لازم، درخواست خود را تایید می‌کنید. هدف از این آگهی‌ها، اطلاع‌رسانی به عموم و فرصت‌دهی برای اعتراض احتمالی دیگران است. پس از انتشار اولین آگهی و گذشت دوره اعتراض ۳۰ روزه، در صورت عدم اعتراض، آگهی دوم منتشر می‌شود که حاوی شماره ثبت است. با انتشار آگهی دوم و عدم وجود اعتراض معتبر، فرآیند ثبت نهایی شده و گواهی ثبت برای برند صادر می‌شود.

معمولاً از زمان پرداخت هزینه چاپ آگهی تا زمان انتشار آن، ۷ روز کاری زمان نیاز است. ذکر این نکته ضروری است که چاپ آگهی درخواست، متفاوت از چاپ آگهی است. منظور از چاپ آگهی درخواست این است که در واقع شما با انتشار این آگهی، بر اساس قوانین حقوق مدنی این حق را برای دیگران قائل می‌شوید تا چنانچه نسبت به درخواست شما اعتراضی دارند، در مدت زمان ۳۰ روز اعتراض خود را با مستندات ارائه کنند. چنانچه پس از مدت زمان مذکور، اعتراض نداشته باشید می‌توانید گام دوم را بردارید، یعنی با مراجعه حضوری به اداره مالکیت معنوی، مدارکی را که پیش‌تر در وب‌سایت بارگذاری کرده بودید تحویل این اداره دهید.

ممکن است در طی مدت زمانی که برای ثبت اعتراضات احتمالی به درخواست شما در نظر گرفته شده است، اعتراضی مبنی بر مشابهت برند شما با سایر برندهای موجود از سوی برخی افراد حقیقی و یا حقوقی ارائه شود. در این شرایط افراد معترض با ارائه مستندات، درخواست کارشناسی مجدد می‌دهند. این اعتراضات روند خاص خود را دارند. در کل، پس از طی تمامی روندهای احتمالی در این مرحله و بلامانع بودن درخواست شما، پیغامی مبنی بر بلامانع بودن درخواست شما دریافت خواهید کرد که ادامه گام‌های بعدی را برای شما میسر می‌سازد.

چنانچه گام اول طی شود و پس از گذشت مدت زمان قانونی برای ثبت اعتراضات احتمالی از سوی افراد حقیقی و یا حقوقی در خصوص درخواست برند شما (۳۰ روز)، اعتراضی وجود نداشته باشد و یا اینکه موارد اعتراضات برطرف شود، همان‌طور که پیش‌تر نیز اشاره شد، پیغامی مبنی بر بلامانع بودن درخواست ثبت برند دریافت خواهید کرد. پس از دریافت این پیغام نیاز است با مراجعه حضوری به اداره مالکیت معنوی، اصل یا کپی برابر اصل شده تمامی مدارکی که پیش‌تر در وب‌سایت اداره مالکیت معنوی کشور بارگذاری کرده بودید را تحویل این اداره دهید.

پس از انتشار آگهی درخواست ثبت برند در روزنامه رسمی و نیز تحویل اصل یا کپی برابر اصل شده تمامی مدارکی که پیش‌تر در وب‌سایت اداره مالکیت معنوی کشور بارگذاری کرده بودید، نیاز است هزینه‌های لازم را پرداخت کنید. در محاسبه حق‌الثبت معیارهای متعددی در نظر گرفته می‌شود که در ادامه به صورت مختصر به این معیارها اشاره خواهیم کرد.

پس از پرداخت هزینه‌های اولیه، نیاز است تا در گام چهارم، با انتشار مجدد آگهی در روزنامه رسمی، در خصوص ثبت نشان تجاری یا ثبت لوگو خود اطلاع رسانی کنید. در واقع شما در نوبت دوم چاپ آگهی در روزنامه رسمی، قطعیت ثبت برند خود را در طبقات مشخص شده اعلام عمومی می‌کنید و با این کار شما از آن تاریخ به مدت ۱۱ سال مالک آن نشان تجاری خواهید بود.

در آخرین گام از گام‌های نهایی ثبت برند یا ثبت نشان تجاری، شما با مراجعه به اداره مالکیت معنوی کشور، یک نسخه از هر دو نوبت آگهی‌های چاپ شده را به همراه اظهارنامه و ۱۰ نسخه از تصویر برند (در ابعاد ۶*۶) را تحویل این اداره می‌دهید و سند گواهی برند ثبت شده را تحویل می‌گیرید. اعتبار این گواهی به مدت ۱۰ سال از تاریخ ثبت آن خواهد بود.

در پایان امیدواریم این نکات ارائه شده در خصوص فرآیندهای کامل مالکیت نام کسب و کار شما مفید بوده باشد. چنانچه در خصوص ثبت علائم تجاری نیاز به مشاوره یا راهنمایی خاصی دارید، کارشناسان پارسه آماده پاسخگویی به شما هستند.